Waardebepaling bedrijf

Wil je een bedrijf overnemen of juist verkopen? Een waardebepaling is hierbij essentieel. Aangezien waarde een subjectief begrip is, kan dit nog wel eens ingewikkeld worden. Het gebruik van een aantal bekende methodes kan dit vergemakkelijken, maar advies inwinnen van een specialist is zeker aan te raden.

Hoe werkt de waardebepaling van een bedrijf?

Er zijn een aantal redenen te bedenken waarom je een waardebepaling wilt laten uitvoeren. Misschien wil je een bedrijf overnemen of verkopen. Het is dan zowel voor de koper als voor de verkoper interessant om de waarde van een bedrijf te berekenen. Daarnaast kun je als ondernemer natuurlijk ook gewoon willen weten hoe je bedrijf ervoor staat. Echter, waarde is een subjectief begrip. Het is afhankelijk van persoonlijk perspectief en verschillende omstandigheden. Niemand kan dus eigenlijk de exacte waarde bepalen van een bedrijf totdat bijvoorbeeld de overname heeft plaatsgevonden. Om toch tot een enigszins objectieve waardering te komen, worden er in de praktijk een aantal bekende methodieken gebruikt ter standaardisering van de waardebepaling.

Bedrijfswaarde berekenen door middel van vuistregels

Het gebruik van vuistregels komt in de praktijk van het midden- en klein bedrijf voor om de waarde van een bedrijf te bepalen. Hierbij worden verschillende formules gebruikt (multiples). Een multiple is een soort vuistregel. Er zijn verschillende multiples in omloop om de prijs van een bedrijf te bepalen:  

  • #     4 tot 6 keer de nettowinst
  • #     Eenmaal de jaaromzet
  • #     1 x de intrinsieke waarde + 2 x de nettowinst
  • #     3 keer EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization)
    #     4 keer EBIT (Earnings Before Interest and Taxes)
    #     Bedrag per vaste klant of abonnee

Deze lijst van formules is oneindig aan te vullen met andere waarden en andere variabelen. Welke formule exact gebruikt wordt, hangt af van de branche waarin je zit. Binnen een branche is namelijk vaak in de loop der jaren een soort consensus ontstaan over welke vuistregel op die bepaalde markt van toepassing is. Zo is een accountantskantoor bijvoorbeeld bij dezelfde omzet relatief meer waard dan een schoonmaakbedrijf.

Het voordeel van deze methode is dat het een simpele en eenvoudige rekenmanier is om de waarde van je bedrijf te bepalen. Daartegenover staan wel een aantal nadelen: de cijfers die worden gebruikt voor de multiples zijn niet altijd even betrouwbaar. Jaarcijfers worden meestal genormaliseerd, vaak in het voordeel van de verkoper. De formule wordt dan losgelaten op opgepoetste cijfers. Daarnaast zijn vuistregels ook gebaseerd op historische cijfers. Daarbij wordt er dus vanuit gegaan dat de winst en de omzet in de toekomst gelijk is, maar winsten uit het verleden bieden per definitie geen garantie voor de toekomst. Ook wordt voorbijgegaan aan specifieke kenmerken van een onderneming: hoe afhankelijk is het bedrijf van de eigenaar? Zijn erop korte termijn grote investeringen nodig? Dit soort vragen zijn van invloed op de waardebepaling.

Waardering van bedrijf op basis van de rentabiliteitswaarde?

Bij deze methode kijk je al iets meer naar de toekomst. Het is een eenvoudige manier om snel uit te rekenen wat de waarde van de te verwachten winst is. Deze berekening verloopt in twee stappen:

  1. 1.    Eerst bepaal je de winst op basis van gemiddelde winsten uit het verleden en verwachtingen voor de toekomst.
  2. 2.    Daarna deel je deze winst door het vereiste rendement op het eigen vermogen. Hoe hoger deze rendementseis, hoe lager de waarde van de onderneming. De rendementseis wordt vaak gebaseerd op de rente op een langlopende risicoloze belegging plus een opslag voor branche- en ondernemersrisico.

Een groot nadeel van deze methode is dat de belangen van de koper en de verkoper vaak niet parallel lopen. Er kunnen discussies ontstaan over de hoogte van de winst die in de formule wordt gebruikt. Daarnaast gaat deze methode er ook vanuit dat de bedrijfswinst vrijwel nooit zal stijgen of dalen en dat is waarschijnlijk niet echt reëel. De winstverwachting wordt namelijk bepaald naar aanleiding van resultaten die een bedrijf tot nu toe heeft gemaakt. Omdat hierbij enkel wordt gekeken naar het verleden en niet naar verdere groei of juist het uitblijven daarvan kan deze methode een verkeerd beeld geven van de waarde van een bedrijf.

“Op basis van referenties hebben we onze case voorgelegd aan Anton Munneke van aan-verkopen bedrijf.nl. Doordat hij jarenlang ondernemers financieel en inhoudelijk heeft begeleid, weet hij als geen ander hoe het is om een bedrijf te exploiteren en waar je op moet letten bij een overname. We hebben dan ook veel gehad aan zijn ervaring en kennis.”
~ Marcel Mars van Liftintermediair BV

Voorbeeld

Je gemiddelde winst na belasting bedraagt € 300.000. Met een rendementseis van 15% is de rentabiliteitswaarde € 2.000.000 (€ 300.000 / 0,15).

De intrinsieke waarde van je bedrijf berekenen

Door middel van het berekenen van de intrinsieke waarde maak je een momentopname van wat het bedrijf nu feitelijk waard is. Het bedrijfsvermogen (het totaal van de gebouwen, machines, voorraden, liquide middelen en dergelijke) wordt dan verminderd met de schulden. De intrinsieke waarde is dus een optelsom van alle economische bezittingen van een bedrijf op een bepaald moment. Bij deze methode geldt de boekwaarde van het eigen vermogen als uitgangspunt, waarna de stille reserves en belastinglatentie hierop worden gecorrigeerd. Het nadeel hiervan is dat de balans een onvolledig beeld geeft van alle activa, zoals kennis, contacten en kwaliteit van het personeel. Er wordt ook geen rekening gehouden met de toekomstige winstverwachting en niet alle financiële verplichtingen staan op de balans. Het is geen geheel objectieve berekening, omdat het slechts een momentopname is. De intrinsieke waarde zegt slechts iets over de waarde van de bezittingen, waarmee je belangrijke factoren zoals de potentie om geld te verdienen en de door het bedrijf opgebouwde goodwill geheel uitsluit. Het zegt niets over hoe het bedrijf er een jaar geleden voorstond en ook niets over de toekomstverwachting van de omzet en winst. De cijfers kunnen ook op verschillende manieren worden beïnvloed. De waarde van de vaste activa worden immers bepaald door de afschrijvingstermijnen, restwaarde en waarderingsgrondslagen. Door te spelen met deze variabelen kun je deze gegevens makkelijk manipuleren en de waarde van het bedrijf opvijzelen.

Deze methode is alleen zinvol te gebruiken in geval van slecht draaiende bedrijven met continuïteitsproblemen en waarin geen goodwill zit, omdat dan de enige waarde van het bedrijf in de bestaande middelen zit.

Voorbeeld

Een bedrijf heeft bijvoorbeeld € 1.000.000 aan bezittingen en € 300.000 aan schulden. Dit betekent dat het eigen vermogen € 700.000 bedraagt. Gezien de winstgevendheid en vooruitzichten is een belegger echter bereid het bedrijf te kopen voor € 1500.000. De goodwill zou in dat geval € 800.000 zijn en de totale intrinsieke waarde € 1.500.000.

Hoe werkt de DCF-methode om de waarde van je bedrijf te berekenen?

De ‘Discounted Cash Flow’-methode (DCF) is een veelgebruikte manier om de waarde van een bedrijf te berekenen, vooral wanneer de kopende partij een financiering van de bank nodig heeft. De DCF-methode geeft het meest zuivere beeld van de waarde van een bedrijf, omdat er rekening wordt gehouden met de toekomst. Deze methode kan zowel bij startups als bij bedrijven die langer bestaan worden toegepast. De berekening wordt als volgt gemaakt:

  • #     Je brengt eerst de geldstromen voor de komende drie tot vijf jaar in kaart aan de hand van een businessplan en andere relevante        gegevens van de onderneming.
  • #     Voor elk jaar verreken je de inkomende geldstromen met uitgaande geldstromen, waarbij de financieringslasten en dividenduitkeringen buiten beschouwing blijven. Je hebt dan een duidelijk beeld van hoeveel geld er overblijft om leningen af te lossen, rente te betalen en winst uit te keren aan aandeelhouders.
  • #     Maak vervolgens de bovenstaande berekening voor drie verschillende scenario’s: een ‘worst case’, een ‘normal case’ en een ‘best case’ scenario.
  • #     Nu alle toekomstige kasstromen inzichtelijk zijn, kun je de waarde van het bedrijf berekenen op basis van een rentepercentage. Verreken hierin de rendementseis op het eigen vermogen als de kosten voor vreemd vermogen. Hoe hoger het risicoprofiel van de onderneming, hoe hoger dit percentage en hoe lager de waarde van de onderneming (WACC-formule).

Ook deze methode is niet geheel objectief, omdat het voornamelijk gebaseerd is op aannames en voorspellingen. De waarde van het bedrijf wordt immers bepaalt aan de hand van een voorspelling van de toekomst en die is bewerkelijk. Wel is cash (wat wordt gebruikt bij deze methode) een objectief begrip, in tegenstelling tot winst, die manipuleerbaar is. Alleen als er voldoende middelen het bedrijf binnenstromen, is deze in staat om aan zijn verplichtingen te voldoen. Hierdoor kan er tussen de kopende en verkopende partij serieuze prijsonderhandeling plaatsvinden.

Voorbeeld

Stel dit is de situatie bij een bepaald bedrijf:

  • #     De toekomstige vrije cashflow van het bedrijf is jaarlijks € 100.000
  • #     Het gewenste rendement van het eigen vermogen is 15,5%
  • #     De rente over het vreemd vermogen is 6%
  • #     De verhouding eigen en vreemd vermogen is 50% – 50%
  • #     Het belastingtarief is 25%

De WACC-formule is: [50% x 15,5%] + [50% x 6% x (1 / 25%)] = 10%

De waarde van het bedrijf is dan € 100.000 / 0,1 = € 1.000.000

Specialist inschakelen voor waardebepaling van een bedrijf

Diverse waardebepalingsmethoden leiden tot verschillende uitkomsten. Ze bieden handvatten, maar dat is dan ook alles wat ze doen. Ze geven structuur in het proces. Echter, hoeft de uitkomst van de berekening totaal geen realistisch beeld van de waarde van een bedrijf te geven. Het moment en de aanleiding van het waarderen hebben daarbij ook een zeer grote invloed. De bedrijfswaarde is eigenlijk pas echt in geld om te zetten als er een koper is, want wat hij of zij ervoor over heeft is eigenlijk niet berekenbaar. Ook hier kan men weer vraagtekens bij zetten, omdat een waardebepaling puur op gevoel en intuïtie ook verkeerd kan uitpakken. De waarde goed beargumenteren en realiseerbaar kunnen inschatten is van essentieel belang om een onderhandelingsproces met een investeerder, overnamekandidaat of samenwerkingspartner positief af te kunnen ronden. Het is zeer aan te raden, zeker als de waarde een flink bedrag kan betreffen, om eventueel verschillende adviseurs een kijkje te laten nemen naar de waardebepaling zodat je de waarde vanuit verschillende oogpunten leert kennen. Elke specialist heeft namelijk zijn eigen manier om de waarde van je bedrijf te bepalen. Een overname of investering is een grote stap, schakel daarom een adviseur in om je te helpen bij de waardebepaling van een bedrijf en de soms ingewikkelde berekeningen die hierbij komen kijken.

Neem direct contact op

030 - 227 00 54

Ma - Vrij 08:00 - 22:00 uur

Zekerheden

 

N

Jarenlange ervaring

Met aan-, verkoop en waardebepalingen

N

Gratis & vrijblijvende intake

Binnen 3 uur een reactie

N

Onafhankelijk advies

Een adviseur aan uw kant